Kanadanyň Premýer-ministri Mark Karni ýurduň ilkinji Milli Azyk Howpsuzlygy Strategiýasy barada maglumat berdi, bu strategiýa 3 milliard Kanada dollaryndan gowrak (takmynan 2,1 milliard dollar) maliýe serişdeleri bilen goldanylýan on ýyllyk meýilnamadyr.
Federal hökümet bu strategiýanyň azyk önümleriniň bahalarynyň ýokarlanmagyny, üpjünçilik zynjyrynyň gowşaklyklaryny we global söwdanyň bozulmalary, geosyýasy dartgynlyklar we howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly azyk ulgamlaryna artýan basyşlary çözmek üçin niýetlenendigini aýtdy.
Hökümetiň maglumatyna görä, Kanada dünýäde oba hojalyk önümlerini eksport edýän iň uly ýurtlaryň biri bolmagynda galýar, ýöne sarp edijiler G7 ýurtlarynyň arasynda azyk önümleriniň iň ýokary bahalary bilen ýüzbe-ýüz bolmagynda galýarlar. Resmiler şeýle hem azyk önümleriniň bölek söwda pudagyndaky çäkli bäsdeşlik we daşary ýurt üpjün edijilerine aşa köp bil baglamak bilen baglanyşykly aladalaryny nygtadylar.
Strategiýa dört ileri tutulýan ugur boýunça gurulýar: azyk önümleriniň bölek satuwynda bäsdeşligi ýokarlandyrmak, ýerli azyk önümçiligini giňeltmek, ýylyň dowamynda miwe we gök önüm önümçiligini artdyrmak we oba hojalyk üpjünçilik zynjyryndaky kadalaşdyryjy päsgelçilikleri azaltmak.
Bäsdeşligi gowulandyrmak boýunça tagallalaryň çäginde hökümet azyk infrastrukturasyna 1 milliard Kanada dollary (takmynan 715 million dollar) möçberinde maýa goýar, şol sanda garaşsyz azyk dükanlaryna esasy bölek söwda ulgamlaryna bil baglamazdan bäsdeşlikli bahadan önümlere elýeterli bolmaga kömek etmek üçin niýetlenen täze we giňeldilen azyk terminallary we paýlaýyş merkezleri.
Hökümet şeýle hem bäsdeşlige garşy amallary derňemegi güýçlendirmek üçin Bäsdeşlik býurosyna we Bäsdeşlik tribunalyna tas 130 million Kanada dollary (takmynan 93 million dollar) bölüp berer.
Içerki azyk önümçiligini goldamak üçin Kanada “Farm Credit Canada” arkaly 1 milliard Kanada dollaryna deň bolan täze oba hojalyk azyk taslamasyny maliýeleşdirmek gaznasyny döreder we azyk önümlerini gaýtadan işlemek kuwwatyny giňeltmek isleýän kärhanalara başlangyç maýa goýumlaryny berer.
Ýene-de 150 million Kanada dollary (takmynan 107 million dollar) Azyk howpsuzlygy gaznasy kiçi we orta kärhanalara azyk önümlerini ösdürmek, öndürmek we gaýtadan işlemek üçin ulanylýan enjamlary täzelemäge kömek eder, 100 million Kanada dollary (takmynan 71,5 million dollar) Bilelikdäki Azyk innowasiýa gaznasy bolsa oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemek işleriniň giňeldilmegine goldaw berer.
Strategiýa şeýle hem ýyladyşhanalar, dik fermalar we beýleki gözegçilik edilýän daşky gurşaw oba hojalyk ulgamlary arkaly miweleriň we gök önümleriň ýylyň dowamynda öndürilişini artdyrmak üçin 750 million Kanada dollary (takmynan 536 million dollar) möçberinde maýa goýumlaryny öz içine alýar.
Mundan başga-da, hökümet oba hojalyk düzgünlerini döwrebaplaşdyrmagy, tohumlar, iýmler, dökünler we weterinariýa önümleri üçin tassyklamalary çaltlaşdyrmagy, şeýle hem daýhanlaryň we azyk öndürijileriniň administratiw ýüklerini azaltmagy meýilleşdirýär.
Şeýle hem welaýat ygtyýarnamasy bolan azyk kärhanalaryna federal talaplary has aňsat ýerine ýetirmäge we önümleri welaýat we territorial serhetlerden geçip satmaga kömek etmek üçin çäreler giriziler.
Karni şeýle diýdi: “Kanada dünýäde iň uly azyk öndürijileriniň biridir. Emma biziň ösdürip ýetişdirýän önümlerimiziň köpüsi başga ýerlerde gaýtadan işlenýär we kanadalylaryň köpüsi henizem daşary ýurtlardan getirilýän azyk önümlerine has ýokary bahadan bil baglaýarlar. Kanadaly daýhanlar öz önümlerini satmak üçin has köp mümkinçilikleri hak edýärler, kanadalylar bolsa azyk önümlerini nireden satyn almalydygy barada has köp mümkinçilikleri hak edýärler”.
“Kanadanyň ilkinji Milli Azyk Howpsuzlygy Strategiýasy bu ýerde has köp azyk ösdürip ýetişdirmäge we gaýtadan işlemäge, şeýle hem has köp Kanadany Kanada tarelkalaryna goşmaga kömek eder – çykdajylary azaldar, iş orunlaryny döreder we has çydamly, has bäsdeşlige ukyply we has özümize mahsus bolan azyk ulgamyny gurar.”
Kanadanyň oba hojalyk we oba hojalyk azyk ministri Hit Makdonald şeýle sözüni goşdy: “Milli azyk howpsuzlygy strategiýasy kanadalylara elýeterli, ýerli öndürilen azyk önümlerine has köp saýlaw, gözegçilik we elýeterlilik bermek bilen baglanyşyklydyr. Bu “Kanadada öndürilen” usuly arkaly biz daýhanlarymyzyň ösdürip ýetişdirýän önümleriniň has köpüsini öýde gaýtadan işläp, iş orunlaryny dörederis, ykdysady ösüşi öňe süreris we Kanadanyň azyk bilen öz-özüni üpjün etmegini güýçlendireris”.
“Bürokratik işleri azaltmak we innowasion kärhanalara taslamalary çalt amala aşyrmaga kömek etmek arkaly biz oba hojalyk-azyk pudagyndaky daýhanlar, azyk önümlerini gaýtadan işleýänler we telekeçiler üçin täze mümkinçilikleri açarys.”
Strategiýa bilen birlikde, hökümet azyk önümleriniň elýeterliligini we ýerli önümçiligi goldamak üçin goşmaça çäreleri yglan etdi, şol sanda azyk banklary we jemgyýetçilik azyk guramalary üçin 20 million Kanada dollary (takmynan 14,3 million dollar), täze ýa-da giňeldilen ýyladyşhana gurluşyklary üçin salgyt ýeňillikleri, Kanadanyň balykçylyk pudagyna täzeden goldaw berilmegi we demirgazyk jemgyýetlerinde azyk önümleriniň elýeterliligini we elýeterliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilen "Nutrite North Canada" maksatnamasyna özgertmeler girizildi.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 24-nji iýuny
