2025-nji ýylyň üçünji çärýeginde Hytaýyň eksporty 2024-nji ýylyň şol çärýeginden 9% pes boldy; ähli ugurlara deň derejede täsir edilmeýär; iň uly pese gaçyş Günbatar ÝB-ne import bilen baglanyşykly, esasan hem Italiýanyň importynyň ep-esli pese gaçmagy bilen baglanyşykly.
2025-nji ýylyň üçünji çärýeginde (2025-nji ýylyň 3-nji çärýegi, iýul-sentýabr), Hytaýyň pomidor pastasynyň eksporty (HS kodlary 20029019, 20029011 we 20029090) 259,200 tonna (t) taýýar önüme deň boldy; bu mukdarlar öňki çärýekdäkiden (2025-nji ýylyň 2-nji çärýegi: 2025-nji ýylyň aprel-iýun aýlary) takmynan 38,000 tonna (-13%) we 2024-nji ýylyň degişli çärýeginde (2024-nji ýylyň 3-nji çärýegi) 24,160 tonna (-9%) az.
Bu pese gaçyş 2025-nji ýylda Hytaýyň eksport satuwynyň yzly-yzyna üçünji gezek pese gaçmagy bolup, ýakynda geçirilen Pomidor güni (ANUGA, 2025-nji ýylyň oktýabry) mahalynda edilen gözegçilikler bilen gabat gelýär we biziň bazarymyzda ýüze çykan haýallamagy tassyklaýar.öňki teswir2024-nji ýylyň dördünji çärýeginiň netijeleri boýunça; hut şu döwürde (2024-nji ýylyň 4-nji çärýeginde) bolan soňky artyş tas 329,000 tonna önümi mobilizasiýa etdi we 2024-nji ýyl üçin netijäni tas 1,196 million tonna ýetirdi, şol bir wagtyň özünde öňki çärýekdäkiden (2023-nji ýylyň 4-nji çärýeginde, 375,000 tonna) pes bolmagynda galdy. 2025-nji ýylyň üçünji çärýeginde tamamlanýan on iki aýlyk döwürde Hytaýyň pomidor pastasynyň eksporty jemi 1,19 million tonna boldy.
2024-nji we 2025-nji ýyllaryň üçünji çärýekleri arasyndaky pese gaçyş ähli bazarlara deň derejede täsir etmedi: 2022-nji ýylyň dördünji çärýeginde Yraga we Saud Arabystanyna satuwyň artmagy bilen ajaýyp ösüşe eýe bolan Ýakyn Gündogar üçin 2025-nji ýylyň üçünji çärýegi (60,800 tonna) birnäçe on tonnanyň içinde 2024-nji ýylyň üçünji çärýegine (61,000 tonna) deň boldy. Şeýle-de bolsa, bu netije Yrak, Oman we Ýemeniň bazarlaryndaky ýyllyk düýpli pese gaçyşlary gizleýär, Birleşen Arap Emirliklerinde, Saud Arabystanynda we Ysraýylda deň derejede uly ösüşler bilen deňleşdirilýär.
Şonuň ýaly-da, Günorta Amerikada 2024-nji we 2025-nji ýyllaryň üçünji çärýekleri (-429 t) arasyndaky üýtgeşmeler minimal bolmagynda galýar we esasy meýilden has köp bu ugurlara (Argentina, Braziliýa, Çili) akymlaryň deňsizligini görkezýär.
Russiýanyň we esasanam Gazagystanyň bazarlarynda iki sany uly pese gaçyş (-2,400 tonna, -38%) Hytaýyň Ýewraziýa tarap işjeňligini görkezdi, ol 2024-nji ýylyň 3-nji çärýeginden 2025-nji ýylyň 3-nji çärýegine çenli 3,300 tonna we 11% pese gaçdy.
Gözden geçirilýän döwürde Hytaýyň Günbatar Afrika bazarlaryna eksporty Nigeriýadan, Ganadan, Kongo Demokratik Respublikasyndan, Nigerden we ş.m. satyn alyşlaryň azalmagyndan soň, Günbatar Afrika bazarlaryna eksporty tas 8500 tonna azaldy, bu bolsa Togodan, Beninden we Sýerra-Leoneden importyň artmagy bilen bölekleýin öwezini doldy.
Iň uly azalma Günbatar ÝB ugurlary boýunça hasaba alyndy, umumy azalma takmynan 26,000 tonna (-67%) boldy, bu bolsa esasan Italiýadan (-23,400 tonna, -76%), Portugaliýadan (2024-nji ýylyň ahyryndan bäri eltip berilmedi), Irlandiýadan, Şwesiýadan we Niderlandlardan satyn alyşlaryň azalmagy bilen baglanyşyklydyr.
Bu meýil hakykatdanam birmeňzeş däl we birnäçe sebitlerde üpjün edilýän möçberlerde az-kem ep-esli ösüşler hasaba alyndy: 2024-nji we 2025-nji ýyllaryň üçünji çärýekleri aralygynda bu ýagdaý Merkezi Amerikada (+1100 t), ÝB-ne girmeýän Ýewropa ýurtlarynda (+1340 t), Gündogar Afrikada (+1600 t) we iň esasysy, Gündogar ÝB-de (+3850 t) we Uzak Gündogarda (+4030 t) boldy.
Hytaýyň pomidor pastasynyň importynda, esasan hem, Horwatiýada, Çehiýada we Polşada ep-esli artyş hasaba alyndy; emma Latwiýada, Litwada, Wengriýada we Rumyniýada olar biraz azaldy.
Uzak Gündogarda Filippinlerden, Günorta Koreýadan, Malaýziýadan we beýleki ýurtlardan importyň artmagy Taýlandda we Indoneziýada, ýagny iň esasy ýurtlardaky azalmalardan has köp boldy.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 12-nji noýabry