Ýewropanyň azyk we içgi senagatynyň wekili bolan “FoodDrinkEurope” guramasy syýasatçylary pudagyň bäsdeşlik mümkinçiliklerini açyp görkezmekde, durnuklylygy ösdürmekde we azyk howpsuzlygyny üpjün etmekde ýol görkezmek üçin giňişleýin meýilnamany yglan etdi.
Täzelenen "Azyk maýa goýumlary we durnuklylyk meýilnamasy" FoodDrinkEurope-yň Brýusselde geçirilen #FoodFuture Ideas Festiwalynda we Tomusky oturylyşykda işe girizildi we pudagyň geljegini ara alyp maslahatlaşmak üçin 800-den gowrak gyzyklanýan tarapy çekdi.
“Azyk we içgiler pudagy ÝB-niň maksatlary üçin örän möhümdir, ösüşi, durnuklylygy we azyk howpsuzlygyny üpjün edýär” diýip, “FoodDrinkEurope”-yň baş direktory Dirk Jeýkobs aýtdy. “Dogrudan goldaw bilen, biz Ýewropanyň bäsdeşlige ukyplylygyny ep-esli ýokarlandyrmaga, jemgyýetçilik durnuklylygyny üpjün etmäge we durnukly azyk ulgamlaryna maýa goýmaga ukyplydyrys”.
Bu meýilnama maliýe boşluklaryny aradan aýyrmak we durnukly oba hojalygy, gaýtadan dikeldilýän energiýa, gaplamalary gaýtadan işlemek we sanly infrastruktura ýaly ugurlarda döwlet we hususy maliýeleşdirmegi höweslendirmek üçin ÝB-niň Azyk maýa goýum strategiýasyny göz öňünde tutýar.
Şeýle hem, innowasion we durnukly azyk çözgütlerini goldamak üçin Ýewropa Azyk Howpsuzlygy Agentliginiň (EFSA) çäklerinde töwekgelçilikleriň bahalandyrylmagyny we tassyklanmalaryny çaltlaşdyrmaga çagyrýar.
Mundan başga-da, meýilnama kadalaşdyryjy we hasabat beriş işleriniň ýönekeýleşdirilmegini, şeýle hem Ýeke-täk Bazar ýörelgelerini saklamak, üpjünçilik zynjyry boýunça adalatlylygy üpjün etmek we ösüşe, sosial we ekologiýa maksatlaryna oňyn täsir etmek üçin teklip edilýän täze kanunlaryň bäsdeşlik ukybyny barlamagy teklip edýär.
“FoodDrinkEurope” kompaniýasynyň prezidenti Marko Settembri şeýle sözüni dowam etdi: “Biziň pudagymyzda 4,6 million adam işleýär. Biziň dolanyşygymyz Irlandiýanyň we Belgiýanyň jemi içerki önümine deňdir. Biz ÝB-niň durnukly ösüş strategiýasynyň merkezinde durýarys”.
Settembri Ýewropanyň howpsuzlygyny üpjün etmekde pudagyň roluny belläp, “güýçli azyk we içgi senagatynyň diňe ykdysady durnuklylyk üçin däl, eýsem howpsuzlyk üçin hem möhümdigini” aýtdy. Ýokary hilli, elýeterli azyk we içgilere elýeterliligi üpjün etmek durnukly we parahatçylykly Ýewropa üçin möhümdir.
Şeýle hem, meýilnamada azyk önümleriniň strategik ähmiýetini we durnukly azyk ulgamlaryny üpjün etmek üçin güýçli ýolbaşçylygyň zerurlygyny ykrar etmek maksady bilen Ýewropa oba hojalyk azyk komissiýasynyň ýerine ýetiriji wise-prezidentiniň döredilmegi göz öňünde tutulýar.
Ol mundan başga-da, syýasaty bilelikde döretmegi goldaýar, iş tejribesiniň yzygiderli, depolýarizirlenen oba hojalyk-azyk gepleşikleri arkaly ygtybarly we geljege gönükdirilen syýasatlary işläp düzmek üçin ulanylmagyny üpjün edýär.
Meýilnama goşmaça hökmünde, FoodDrinkEurope Durnukly we Çydamly Azyk Ulgamlary üçin täzelenen Hereket Taslamasyny çap etdi, bu taslama pudagyň zyýanly gazlaryň zyýanly maddalary çykarmagy nol derejä düşürmek, tokaýlaryň ýok edilmegini bes etmek, durnukly gaplamak we daýhanlaryň has durnukly oba hojalygyna geçmegini goldamak ýaly uly durnuklylyk maksatlaryna ygrarlydygyny görkezýär.
“FoodDrinkEurope bu durnuklylyk maksatlaryna ýetmäge we pudagyň gülläp ösmegi üçin amatly şertleri döretmek maksady bilen syýasatçylar bilen ýakyndan işleşmäge ygrarlydyr” diýip, Jeýkobs jemledi.
Meýilnamanyň bäş esasy ugry
Hasabatda, bäsdeşlige ukyply we durnukly Ýewropanyň azyk we içgi senagatyny goldamakda syýasatçylara ýol görkezmek üçin FoodDrinkEurope tarapyndan teklip edilen bäş ädimli Azyk maýa goýumlary we durnuklylyk meýilnamasy beýan edilýär.
Ýewropada iň uly önümçilik pudagy hökmünde azyk we içgi senagaty ÝB-niň bäsdeşlige ukyplylygynda, durnuklylygynda we howpsuzlyk maksatlarynda möhüm strategik rol oýnaýar.
Bäş esasy ugur aşakdakylary öz içine alýar:
Maýa goýumlaryny höweslendirmek: Senagatyň durnukly azyk ulgamlaryna geçmegini üpjün etmek üçin maliýeleşdirme boşluklaryny ýapmak, şol sanda maksatly CAP, ýörite azyk maýa goýumlary strategiýasy we kiçi we orta kärhanalara has gowy goldaw bermek arkaly.
Innowasiýany goldamak: Tassyklaýyş proseslerini ýeňilleşdirmek, innowasiýalaryň peýdasyny öňe sürmek we döwlet-hususy ylmy-barlag hyzmatdaşlygyny ýola goýmak arkaly durnukly azyk innowasiýalaryny çaltlandyrmak.
Söwdany güýçlendirmek we üpjünçiligiň howpsuzlygyny üpjün etmek: Ählumumy bazara elýeterliligi giňeltmek üçin ÝB-niň uly söwda gün tertibini amala aşyrmak, şol bir wagtyň özünde üpjünçilik zynjyrynyň durnuklylygyny we azyk howpsuzlygyny üpjün etmek üçin syýasaty bilelikde döretmek.
Has gowy düzgünleşdirmegi ýola goýuň: Täze kanunlara bäsdeşlik barlaglaryny geçiriň, hasabat bermek talaplaryny ýönekeýleşdiriň we syýasat prosesinde açyklygy ýokarlandyryň.
Dolandyryşy gowulandyrmak: ÝB edaralarynyň arasynda bilelikdäki pikirlenişiň üpjün edilmegi üçin azyk syýasatyny utgaşdyryjy bölümi döretmek we oba hojalygy boýunça ýerine ýetiriji wise-prezidenti bellemek.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 18-nji marty