Koreý armut şiresi, damardan damlamalar, witamin plastyrlary: bu meşhur baş agyrysy bejeriş serişdeleri hakykatdanam täsirlimi?
Hemmämiz muny başdan geçirdik: güýçli baş agyrysy, dowamly göwrelilik we hiç bir käse kofeniň aýyryp bilmeýän ýadawlyk duýgusy. Baş agyrysy düýnki şadyýanlygyň öz bahasynyň bardygyny ýatladýar.
Häzirki wagtda baş agyrysy diňe ýagly ertirlik nahary baradaky şikaýat däl, eýsem ol düýbünden täze bir işe öwrüldi. Häzirki wagtda baş agyrysyny bejermek üçin global bazaryň bahasy 2,29 milliard ABŞ dollaryna (3,53 milliard AUD dollary) deňdir we 2032-nji ýyla çenli 6,71 milliard ABŞ dollaryna (10,33 milliard AUD dollary) ýetmegi çaklanylýar.
Bu önümler — kapsulalardan we içgilerden başlap, plasterlere çenli — meşhurdyr. Içýänleriň tas 70% -i baş agyrysyny bejermek üçin netijeli serişde satyn aljakdygyny aýdýarlar. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda olaryň netijeliligini goldaýan ylmy subutnama ýok.
Köp ýyllaryň dowamynda geçirilen gözleglere garamazdan, baş agyrysynyň anyk sebäbi belli däl. Şeýle-de bolsa, bu duýgynyň ösmeginde birnäçe biologiki prosesleriň gatnaşýandygy mälimdir.
Alkogol içeniňizde, bedeniňiz ony howp hökmünde kabul edýär. Ol alkogoly immun reaksiýasyny döredýän zäherli goşmaça önüm bolan asetaldegide bölýär we sitokinler atly iltihaply himiki maddalary bölüp çykarýar.
Bu himiki maddalar bedeniň infeksiýalara garşy göreşmek üçin ulanýan maddalary bilen birmeňzeşdir, şonuň üçin hem baş agyrysy ýürek bulanmasyna meňzeýär.
Alkogol bedende suwy saklamaga kömek edýän angiotensin gormonynyň öndürilişini basyp ýatyrýar. Angiotensin bolmasa, siz has köp siýip, sarp edýän suwuňyzdan has köp suw ýitirýärsiňiz, bu bolsa suwsuzlyga, agzyňyzyň guramagyna we adaty baş agyrysyna getirýär.
Alkogol size çalt uklamaga kömek etse-de, tebigy uklama siklleriňizi bozýar. Size çuňňur uklamaga gitmek has aňsat bolup biler, ýöne REM we ýeňil uklama fazalaryňyz azalar.
Alkogolyň täsiri ýitip barýarka, beýniňiz kadaly ýagdaýa gaýdyp gelýär, REM ukysy ýokarlanýar we has ýygy oýanýarsyňyz, bu bolsa sizi ertesi gün özüňizi haýal we aň-düşünje taýdan gowşak duýmaga mejbur edýär.
Alkogol beýnidäki birnäçe himiki maddalaryň işine päsgel berýär. Ol rahatlandyryjy täsiri bolan neýrotransmitter bolan gamma-aminobutyrik turşusynyň (GABA) bölünip çykmagyna ýardam edýär, şol bir wagtyň özünde adatça oýanmagy we seresaplygy saklaýan neýrotransmitter bolan glutamatyň bölünip çykmagyny basyp ýatyrýar. Şonuň üçin hem alkogol içmek rahatlyk duýgusyny döredip bilýär. Emma beden bu himiki maddalaryň deňagramlylygyny dikeltmäge synanyşanda, howsala ýa-da gaharjaňlyk ýüze çykyp biler.
Häzirki zaman baş agyrysynyň bejergileri köpden bäri ýönekeý "zäher bilen zäher bilen göreş" usulyndan has öňe geçdi. Häzirki wagtda bagyr goraýan kapsulalar, elektrolitlere baý içgiler, witaminli dabaralar we dil astyna goýulýan baş agyrysynyň bejergileri bar - bularyň hemmesi sagalmagy çaltlaşdyrmak üçin niýetlenen.
2025-nji ýylda Awstraliýa bazarynda satylan baş agyrysyny aýyrýan serişdeleriň seljermesi, öwrenilen önümleriň tas ýarysynda bar bolan B witaminleriniň we natriýiň iň köp ýaýran maddalardygyny görkezdi.
B witaminleri köplenç baş agyrysynyň bejergisine goşulýar, sebäbi alkogol bu witaminleri azaldyrýar; natriýiň hem suwuklyklaryň gaýtadan doldurylmagyna kömek edýändigine ynanýarlar. Şeýle-de bolsa, B witaminleriniň we natriýiň sagdyn adamlarda baş agyrysynyň alamatlaryny ep-esli gowulandyrýandygyna ynandyryjy subutnamalar az.
Zenjibil we dihidromiritsetin (ýapon kişmiş agaçlaryndan alynýan birleşme) ýaly tebigy maddalar hem meşhurdyr, olar degişlilikde önümleriň çärýek bir böleginden gowragynda we üçden bir böleginde bar.
Zanjabil göwreliligi we gaýtarmagy bejermek üçin giňden ulanylýar we onuň aşgazan-içege alamatlary üçin täsirlidiginiň käbir subutnamalary bar. Şeýle-de bolsa, ol baş agyrysy üçin täsirsizdir.
Dihidromiritsetin bir wagtlar baş agyrysynyň rewolýusiýa bejergisi hökmünde mahabatlandyrylyp, onuň bagra alkogoly has netijeli metabolizmaga kömek edip biljekdigi öňe sürüldi. Şeýle-de bolsa, gözegçilikli synaglar onuň baş agyrysynyň alamatlaryny azaltmakda plasebodan has täsirli däldigini görkezdi.
Beýleki giňden ulanylýan maddalaryň täsiri hem kanagatlanarly däldigini subut etdi. L-sistein aminokislotasy bir gözlegde belli bir peýda görkezdi, ýöne nusganyň ululygy anyk netijä çykarmak üçin gaty kiçi boldy.
Baş agyrysynyň bejergisi hökmünde köp ulanylýan başga bir önüm koreý armyt şiresidir. Alkogol içmezden öň ony içmek bedeniň alkogoly has netijeli eredmegine kömek edip biler. 2013-nji ýylda geçirilen bir gözlegde onuň gandaky alkogolyň derejesini birneme peseldip we ünsüň jemlenmegini gowulandyryp bilýändigi anyklandy. Şeýle-de bolsa, bu täsirler minimaldyr we baş agyrysy başlanda onuň täsiri peselýär.
Käbir täsirlilik görkezen başga bir tebigy serişde gyzyl jenşendir. Bir gözlegde diňe suw içýän adamlar bilen deňeşdirilende, alkogol içenden soň gyzyl jenşen ekstraktyny içenlerde suwsamagyň, ýadawlygyň, aşgazan agyrynyň azalandygy we hatda ýatkeşligiň gowulaşandygy anyklandy.
Syçanlarda geçirilen barlaglar jenşeniň uzak wagtlap dowam edýän peýdaly täsirleriniň bardygyny, alamatlary ýeňilleşdirýändigini we alkogol sarp etmek bilen baglanyşykly stressiň biomarkerlerini azaldýandygyny hem görkezdi.
Ähli dermanlar tabletka ýa-da ösümlik görnüşinde däl. Damar içi damjalar köplenç energiýany, immuniteti güýçlendirmek we hatda derini gowulandyrmak üçin mahabatlandyrylýar, klinikalar we "damja barlary" bolsa indi baş agyrysyndan dynmak üçin bu hyzmaty hödürleýärler. Emma eger siz agyr suwsuzlanmasaňyz, bu gymmat damja bejergileriniň suwdan, iýmitden we dynç alyşdan has täsirlidigine az subutnama bar.
Witamin plastyrlary hem meşhurdyr, sebäbi olar iýmit siňdiriş ulgamyny aýlanyp geçip, deri arkaly iýmit maddalaryny eltýär diýilýär. Şeýle-de bolsa, ylmy barlaglar bu pikiri hemişe goldamaýar. Witaminleriň köpüsi iýmitden ýa-da agyz arkaly kabul edilýän goşundylardan has gowy siňýär.
Şeýle hem okaň: Günde bir? Näme üçin sosial mediada şeýle meşhur bolan şol witaminli deri ýamalary size ýaramaýan bolmagy mümkin.
Baş agyrysyny bejermek üçin ulanylýan derman bazary ösýän mahaly, ylmy barlaglar bu derejä ýetip bilmedi. Şeýle-de bolsa, ylmy taýdan subut edilen aşakdaky usullar peýdaly bolup biler:
Alkogol sarp edilişini gözegçilikde saklamak, ony sagatda bir standart içgiden köp içmezlik bilen çäklendirmek bagryňyza uýgunlaşmak üçin wagt berýär, bu bolsa ertesi gün serhoş ýa-da baş agyryly duýmagyň ähtimallygyny azaldýar.
Oturylyşykdan soň, ýeterlik uklamaga üns beriň, sebäbi beden esasan dynç alyşda dikelýär. Ertesi gün gysga wagtlyk uklamak hem siziň hal-ýagdaýyňyzy ep-esli gowulandyryp biler.
Häzir ortaça iýmitlenmegi saklamak kyn bolup biler, ýöne ertesi gün öz-özüňi kesel duýmagyň öňüni almagyň iň gowy usuly şu bolsa gerek.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 15-nji dekabry



