Good Food Institute (GFI) Europe tarapyndan geçirilen Circana maglumatlarynyň täze seljermesi, elýeterliligiň we tagamyň gowulanmagynyň 2025-nji ýylda yklymyň öňdebaryjy dört bazarynda ösümlik esasyndaky iýmitleriň satuw möçberini artdyrandygyny görkezýär.
Fransiýada, Germaniýada, Italiýada, Niderlandlarda, Ispaniýada we Beýik Britaniýada ösümlik esasynda öndürilen wariantlar, adatça, haýwan esasynda öndürilen wariantlardan kg üçin has gymmat bolmagynda galýardy, ýöne geçen ýyl bahalar arasyndaky tapawut azaldy.
Bu köp halatlarda ösümlik esasynda öndürilen iýmitleriň satuw möçberiniň artmagy bilen baglanyşyklydy. Kategoriýalar boýunça umumy satuw möçberi 2025-nji ýylda Fransiýada, Germaniýada, Italiýada we Ispaniýada ösdi, Niderlandlarda we Beýik Britaniýada bolsa azajyk pese gaçdy.
GFI maglumatlaryň satuw görkezijilerini kemala getirmekde elýeterliligiň möhümdigini görkezýändigini belledi. Italiýada ösümlik esasynda öndürilen et we süýt satuwda ösüş gazandy, ortaça bahalar bolsa birneme pese gaçdy. Fransiýada ösümlik esasynda öndürilen etiň bahalary pese gaçdy we satuw möçberi tas 17% artdy. Ispaniýada süýt däl süýt iň az baha tapawudy bolan ösümlik esasynda öndürilen kategoriýa bolup, ösümlik esasynda öndürilen önümler arasynda has giň gerimde iň uly we iň üstünlikli kategoriýa bolmagynda galýar - ol Ispaniýanyň söwda nokatlarynda satylýan her on litr süýtden birinden gowragyny düzýär.
Maglumatlar şeýle hem tofu, tempeh we seitanyň satuw möçberleriniň 2025-nji ýylda Germaniýada we Niderlandlarda tas 30% ýokarlanandygyny görkezýär, bu bolsa sarp edijileriň minimal gaýtadan işlenen ösümlik esasly iýmitlere bolan islegine laýyk gelýär.
Şeýle-de bolsa, alty ýurduň ählisinde adamlar tofu, tempeh we seitanyň jemi satyn alanlaryndan has köp ösümlik esasly et satyn aldylar. Bu bolsa, diňe bahanyň üstünligi kepillendirmeýändigini görkezýär - däp bolan etiň tagamyny, gurluşyny ýa-da formatyny gaýtalaýan önümleriň has giň auditoriýa ýetýändigi anyklandy.
Alt süýtde netijelilik we baha deňligi
Beýik Britaniýadan alnan maglumatlar bu duýgy häsiýetleriniň möhümdigini has-da tassyklaýar, sarp edijiler ýokary hilli tagam we öndürijilik gözleýändikleri üçin 2025-nji ýylda ýulaf we barista süýt alternatiwalary gowy netije görkezýär. Barlaglar görkezýär ýaly, barista süýt önümleri häzirki wagtda birnäçe bazarda assortimentiň bäşden bir bölegini düzýär.
Ösümlik esasynda öndürilen süýt alty ýurduň hemmesinde iň ösen kategoriýa bolmagynda galýar we häzirki wagtda Germaniýada, Italiýada, Ispaniýada we Niderlandlarda satylýan ähli süýtüň 7-10% -ni düzýär. Ispaniýadaky maşgalalaryň tas ýarysy we Germaniýadaky maşgalalaryň 38% -i 2025-nji ýylda ösümlik esasynda öndürilen süýt satyn aldylar.
Hususy markaly önümlere bölek satuwçylaryň maýa goýumlary bahalaryň peselmegine kömek etdi - mysal üçin, Germaniýada hususy markaly ösümlik esasynda öndürilen süýt häzirki wagtda hususy markaly süýtden arzan. GFI-niň nygtaýşy ýaly, bu salgyt 19% -e deň bolsa-da, süýt üçin 7%. Eger syýasatçylar salgyt kemçiligini aradan aýyrsalar, ösümlik esasynda öndürilen süýtleriň ortaça bahalary süýt süýdi bilen takmynan deň bolup biler.
Et alternatiwalary üçin "garyşyk netijelilik"
Soňky ýyllarda ösümlik esasynda öndürilen et kategoriýasy uly kynçylyklara duçar bolsa-da, ol sarp edijileriň uly gyzyklanmasyny özüne çekmegini dowam etdirýär. Fransiýada ol 2025-nji ýylda iň çalt ösýän kategoriýa bolup, bahalar pese gaçanda satuw möçberi 16,8% ýokarlandy.
Germaniýada we Beýik Britaniýada geçen ýyl maşgalalaryň 31% -i ösümlik esasyndaky et satyn aldylar. Ispan maşgalalarynyň her bäşden biri şeýle etdi, ýöne bahalar ýokarlanmagy bilen Ispaniýada satuw möçberi 7% azaldy, ösümlik esasyndaky et alternatiwleriniň bahasy bolsa adaty eşeklerinden iki esse gymmat boldy.
Niderlandlarda hem şeýle pese gaçyş boldy, bu esasan gymmat brend önümleriniň satuwynyň azalmagy bilen baglanyşyklydyr. Bahalar Beýik Britaniýada hem ýokarlandy, bu ýerde supermarketlerde et önümleriniň bahasy ep-esli pese gaçdy, arzanladyşly dükanlary hasaba almasaň. NIQ-niň aýry-aýry maglumatlary sarp edijileriň has elýeterli wariantlary gözleýändikleri üçin bu dükanlara tarap süýşýändigini görkezýär.
GFI bu netijeleriň döreden mümkinçiligini belledi - eger bahalary däp bolan etiň bahalaryna golaýlaşdyryp, tagamy gowulandyryp bilse, ösümlik esasynda taýýarlanan et howa we jemgyýetçilik saglygy maksatlaryna ýetmekde has uly rol oýnap biler.
Potensialy açmak üçin zerur maýa goýum
Sarp edijileriň gyzyklanmasy bazarlarda güýçli bolmagynda galsa-da, täze auditoriýalara ýetmek we gyzyklanmany adaty satyn alyş endiklerine öwürmek pudak üçin kynçylyk bolmagynda galýar.
Maglumatlar ösümlik esasynda öndürilen önümleriň köpüsiniň has elýeterli bolýandygyny görkezýär, bu bolsa köp halatlarda satuw möçberiniň artmagy bilen baglanyşyklydyr - ýöne, ýokary hilli önümleriň arzan wariantlardan has gowy netije berýän kadadan çykmalary hem bar. Bu bolsa, sarp edijileriň ikisinde-de ylalaşyk gazanmak islemeýänligi sebäpli, tagamyň we bahanyň möhümdigini görkezýär.
GFI bu boşluklary doldurmak üçin ylmy-barlag işlerine, innowasiýalara we önümçilik kuwwatlyklaryna has köp maýa goýumlaryny çagyrdy. Bu, tagamy we teksturany gowulandyrmak üçin ylmy-barlag işlerine we işläp düzmelere hökümetiň we senagatyň maýa goýumlaryny, şeýle hem çykdajylary azaltmak we giňeltmek üçin zerur bolan infrastrukturany gurmagy öz içine alyp biler.
“GFI Europe” kompaniýasynyň bazar we sarp edijiler baradaky uly menejeri Helen Briwud şeýle diýdi: “Ýewropanyň öňdebaryjy bazarlarynda sarp edijileriň ösümlik esasly iýmitlere gyzyklanýandygynyň aýdyň subutnamalaryny görýäris, ýöne baha we tagam satyn alyş çözgütlerine täsir etmegini dowam etdirýär. Haýwan önümleri bilen baha tapawudy köp kategoriýalarda azalýan bolsa-da, diňe elýeterlilik ösüş üçin ýeterlik däl: gowy iýmit tejribesi has giň auditoriýa ýetmek üçin hem möhümdir”.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 12-nji iýuny
