2025-nji ýylyň 20-nji noýabrynda Ugandanyň Prezidenti Ýoweri Museweni Ugandanyň Kamuli şäherinde Hytaýa guradylan Uganda çili burçlarynyň iberilmegine bagyşlanan dabara gatnaşdy we çykyş etdi. Bir ýyl mundan ozal iki ýurt Hytaý bazaryna guradylan Uganda çili burçlarynyň iberilmegine rugsat berýän ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekdiler. (Sinhua/Ronald Sekandi)
Kamuli, Uganda, 21-nji noýabr (Sinhua) — Ugandanyň Prezidenti Ýoweri Museweni Hytaýa guradylan çili biberleriniň ilkinji tapgyryny ibermek dabarasyna gatnaşdy. Bir ýyl mundan ozal iki ýurt bu oba hojalyk önüminiň Hytaý bazaryna girmegine rugsat berýän ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekdiler.
Penşenbe güni Museveni gündogar Kamuli etrabyndan 11 tonnalyk ýüküň iberilmegini açdy. Soňky birnäçe aýyň dowamynda käbir ýerli jemgyýetler bu ekinleri Hytaý-Uganda oba hojalyk senagat parky bilen hyzmatdaşlykda ösdürip ýetişdirýärler, bu bolsa Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) we Hytaý bilen Ugandanyň arasyndaky Günorta-Günorta hyzmatdaşlyk taslamasynyň goldawy bilen amala aşyrylýar.
Museweni Hytaýyň Afrika bilen umumy ösüş üçin uzak wagtlap dowam edýän hyzmatdaşlygyny öwdi we has köp daýhany nagt ekinleri ösdürip ýetişdirmäge çagyrdy, ol muny baýlyk döredip we garyplygy ýok edip biljek altyn käni hökmünde häsiýetlendirdi.
Museweni şeýle diýdi: “Olar (Hytaý) kolonializme garşy göreş döwründe bizi goldadylar. Indi biziň olar bilen örän ýakyn söwda gatnaşyklarymyz bar we olar deňhukukly esasda alnyp barylýar. Olar tekepbir däl. Şonuň üçin biz has öňe gideris”.
2024-nji ýylyň sentýabr aýynda Hytaý-Afrika hyzmatdaşlygy forumynyň Pekin sammitinde Uganda we Hytaý guradylan burç we ýabany deňiz önümlerini Hytaýa eksport etmek barada protokola gol çekdiler. Şu ýylyň iýun aýynda Hytaý Hytaý bilen diplomatik gatnaşyklary ýola goýan 53 Afrika ýurdunyň hemmesi üçin 100% gümrük düzgüniniň girizilýändigini yglan etdi.
Açylyş dabarasynda Hytaýyň Ugandadaky ilçisi Çžan Ližon awgust aýynda Hytaý bilen Ugandanyň arasyndaky umumy söwdanyň rekord derejede 1,31 milliard dollara ýetendigini yglan etdi. “Bu möçberden Hytaýyň Ugandadan importy takmynan 100 million dollara deň boldy, bu geçen ýyl bilen deňeşdirilende 100,1% ösüşdir” diýip, ilçi Çžan aýtdy.
Ol açylyş dabarasynyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlykda ýene bir netijeli üstünligiň alamatydygyny aýtdy. Ol 2012-nji ýyldan bäri Hytaýyň FAO-Hytaý-Uganda strategik hyzmatdaşlyk taslamasynyň çäginde Uganda 50-den gowrak oba hojalyk hünärmenini iberendigini we 20 müňden gowrak ýerli daýhana tehniki okuwlary we maslahatlary berendigini sözüne goşdy.
Taslamanyň üçünji tapgyrynyň Hytaý oba hojalyk bilermenler toparynyň ýolbaşçysy Çžan Sýaoçýanyň aýtmagyna görä, açylyş dabarasy senagat parkynyň we Hytaý oba hojalyk hünärmenleriniň bilelikdäki tagallalarynyň netijesi boldy.
Jenap Çžan şeýle diýdi: “Biz hyzmatdaş daýhanlarymyza ýokary hilli çili burç tohumlaryny we ekmek tehnologiýalaryny hödürleýäris. Daýhanlar çili burçlaryny biziň maslahatlarymyza we önümçilik standartlarymyza laýyklykda ösdürip ýetişdirýärler, soňra senagat parky ýygnalan burçlary satyn alyp, Hytaý bazaryna ýokary hilli önümleri iberýär”. Ol bu modeliň tehnologiýalaryň geçirilmegine we girdeji gazanmaga netijeli ýardam berýändigini belledi.
Ugandanyň merkezindäki Luwero şäherinde ýerleşýän Hytaý-Uganda oba hojalyk senagat hyzmatdaşlyk parky Hytaýyň günorta-günbataryndaky Siçuan Kehong topary tarapyndan guruldy. Häzirki wagtda Ugandada üç sany hyzmatdaşlyk çili biberini öndürmek we taýýarlamak bazasy işleýär.
Senagat parkynyň başlygy Luo Hengiň aýtmagyna görä, Hytaýa eksporty has-da artdyrmak üçin çili burç plantasiýalarynyň meýdanyny 2026-njy ýyla çenli 2000 gektara çenli giňeltmek meýilleşdirilýär.
2025-nji ýylyň 20-nji noýabrynda Ugandanyň Kamuli şäherinde Prezident Ýoweri Museweni ýurduň ilkinji guradylan burçlarynyň Hytaýa iberilmegini bellemek üçin dabara geçirdi. Bu, Ugandanyň Hytaýa guradylan burçlaryň ilkinji gezek eksport edilmegidir. Bir ýyl mundan ozal iki ýurt bu oba hojalyk önüminiň Hytaý bazaryna iberilmegine rugsat berýän ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekdiler. (Sinhua/Ronald Sekandi)
2025-nji ýylyň 20-nji noýabrynda Ugandanyň Kamuli şäherinde düşürilen bu suratda Ugandanyň guradylan çili burçlarynyň eksportynyň dabarasy görkezilýär. Dabara Ugandanyň Prezidenti Ýoweri Museweni gatnaşdy. Bir ýyl mundan ozal iki ýurt bu oba hojalyk önümleriniň Hytaý bazaryna eksport edilmegine rugsat berýän ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekdiler. (Sinhua/Ronald Sekandi)
2025-nji ýylyň 20-nji noýabrynda daýhanlar Ugandanyň Kamuli şäherindäki kooperatiw ekerançylyk we okuw merkezinde çili biberlerini ýygnadylar. Ugandanyň Prezidenti Ýoweri Museweni Hytaýa iberilýän guradylan çili biberleriniň ilkinji tapgyrynyň tanyşdyrylyş dabarasyna gatnaşdy. Bir ýyl mundan ozal iki ýurt oba hojalyk önümleriniň Hytaý bazaryna girmegine rugsat berýän ikitaraplaýyn ylalaşyga gol çekdiler. (Sinhua/Ronald Sekandi)
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 17-nji dekabry