Demirgazyk ýarym şarda 2026-njy ýyl üçin önümçilik möçberleri we bahalary boýunça gepleşikler dowam edýär, Günorta ýarym şarda bolsa hasyl ýygnamak işleri tamamlanyp barýar. Bütindünýä Gaýtadan Işläp Çykarýan Pomidor Geňeşiniň (WPTC) iň soňky çaklamalaryna görä, global gaýtadan işlenýän pomidor önümçiliginiň 40 million metrik tonnadan aşak bolmagyna garaşylýar, häzirki wagtda bu görkeziji 39,8 million metrik tonna diýlip çaklanylýar. Bu, 2025-nji ýyldaky 40,3 million metrik tonnalyk soňky önümçilikden birneme pes we 2023-nji ýylda (44,4 million metrik tonna) we 2024-nji ýylda (45,9 million metrik tonna) hasaba alnan artykmaç möçberlerden ep-esli pes.
AMITOM agza ýurtlar
Bolgariýa
Energiýa we dökünleriň bahasynyň ýokarlanmagy (+40%) we iň uly desga bolan Balkanda meýilleşdirilen abatlaýyş işleri sebäpli, 2026-njy ýylda gaýtadan işlemegiň möçberiniň 50% azalyp, 20,000 metrik tonna ýetmegine garaşylýar. Häzirki howa biraz çygly, ýöne aprel aýynyň ahyrynda başlanmagy meýilleşdirilýän ekişe täsir etmez.
Müsür
Çaklama üýtgewsiz 800,000 metrik tonna derejesinde galýar.
Fransiýa
Bahalar we önümçilik gepleşikleri dowam edýänligi sebäpli näbellilik dowam edýär. Önümçiligiň 150,000 metrik tonna çenli azalmagyna garaşylýar, bu bolsa adaty ekin meýdanlarynyň azalmagy bilen birlikde mümkin, organiki ekin meýdanlarynyň bolsa artmagyna garaşylýar. Ekilen meýdanyň umumy möçberi 2000 gektardan az bolar.
Gyşky ýagyşlaryň yzygiderli ýagmagy meýdanlary suwly we şertleriň amatsyz bolmagyna sebäp boldy. Ilki bilen şu hepde başlamagy meýilleşdirilen ekmek işleri häzirki şemally we sowuk howa sebäpli indiki hepde çenli yza süýşürilip bilner.
Gresiýa
Howa amatly we meýdanlar taýýarlanyldy. Ekmek şu hepde günorta sebitlerde başlady we indiki hepde merkezi sebitlerde başlanar. Esasy alada, hökümetiň käbir goldawyna garamazdan, energiýa we dökün bahalaryna urşuň täsiri. Çaklama 450,000 metrik tonna bolmagynda galýar.
Bahalar yglan edildi, ortaça 115 ýewro/tonna (zawoda eltilýär), käbir üýtgeşiklikler bilen.
Wengriýa
Häzirki çaklama 70,000 metrik tonna töweregi. Öten hepde nahal ekmek işlerine başlandy.
Eýran
Ýokary näbellilik dowam edýär we aragatnaşyk kyn. Eýran pomidorlaryň we pomidor önümleriniň eksportyny wagtlaýynça gadagan etdi. Maglumat elýeterli bolanda goşmaça täzelenmeler berler.
Italiýa
Demirgazyk Italiýada umumy suw üpjünçiligi ýeterlik (çygly gyş) we topragyň taýýarlanylyşy gowy ýagdaýda. Çaklama fewral aýynda çap edilen derejede (3 million metrik tonna) galýar.
Önümçilik möçberleri we ykdysady şertler boýunça gaýtadan işleýänler we ösdürip ýetişdirijiler birleşikleriniň arasyndaky gepleşikler energiýanyň üýtgeýän bahalary sebäpli birnäçe gijikdirişlere we kynçylyklara duçar boldy, bu bolsa diňe oba hojalyk işleri üçin ýangyç däl, eýsem azot dökünleri ýaly çykdajylaryna hem täsir edýär. Gepleşikler ahyrsoňy 27-nji martda, anna güni tamamlandy, meýdan eltip bermegiň ortaça bahasy 137 ýewro/tonna boldy, şol sanda gijikdirilen eltip berme tölegleri we hyzmat tölegleri.
Italiýanyň merkezi we günorta sebitlerinde şertler geçen ýyldakydan has gowy, köp sebitlerde suw üpjünçiligi ýeterlik. Şeýle-de bolsa, Okkito bendi gowulansa-da, suw ýetmezçiligini doly çözüp bilmeýär.
Adatdakysy ýaly, merkezi/günorta sebitlerdäki gaýtadan işleýänler we ösdürip ýetişdirýänler birleşikleri öz gepleşiklerine başlamazdan öň, demirgazyk bahalarynyň gutarnykly kesgitlenmegini garaşarlar.
Ormuz bogazy bilen baglanyşykly halkara dartgynlyklary dizel ýangyjynyň we dökünleriň bahasy barada uly alada döretdi we gepleşikleriň geçirilmegine päsgelçilik döretdi.
Merkezi/Günorta Italiýa üçin çaklama 2,8 million metrik tonna çenli gaýtadan gözden geçirildi we milli umumy önümçiligiň 5,8 million metrik tonna çenli ýetirilmegine garaşylýar.
Portugaliýa
Portugaliýa köp sanly tupandan täsirlendi, pomidor ösdürilip ýetişdirilýän ýerlerde giň ýaýran suw joşmasy boldy. Tagus derýasynyň ugrundaky käbir meýdan çäklerine zyýan ýetdi, bu bolsa suw basan ýerlere getirdi. Häzirki amatly ýaz howasy suw basan galan ýerleriň guramagyna kömek edýär. Transplantasiýa işleriniň 6-njy aprelde başlanmagy meýilleşdirilýär.
Şonuň üçin 1,3 million metrik tonna möçberindäki çaklama saklanýar. Metbugatda möwsümleýin bahalar takmynan 106–107 ýewro/tonna (ýerde eltip bermek) möçberinde görkezilýär.
Serbiýa
Häzirki güne çenli şertler amatly. Eger hasyl geçen möwsümdäki gektara takmynan 90 metrik tonna ýetse, gaýtadan işlemegiň möçberiniň 57,000 metrik tonna bolmagyna garaşylýar.
Ispaniýa
Gyşky ýagyşyň köp bolmagy Andalusiýa we Ekstremadura şäherlerinde suw howdanlaryny doldurdy we indiki dört ýylyň dowamynda suwuň gowy üpjünçiligini üpjün etdi. Häzirki wagtda howa amatly; ekiş işleri Andalusiýada geçen hepde başlady we Ekstremadurada indiki hepde başlanar.
Bahalar takmynan 107 ýewro/tonna (ýere eltip bermek) ýa-da 115 ýewro/tonna (zawoda eltip bermek) möçberinde ylalaşyldy. Şeýle-de bolsa, käbir daýhanlar energiýa we dökünleriň bahasynyň ýokarlanmagy sebäpli häzir has ýokary bahalary soraýarlar. Çaklama 2,75 million metrik tonna çenli ýokarlandyryldy.
Tunis
Möwsüm üçin gaýtadan işlemegiň çaklamasy heniz ýok. Elýeterli ýeke-täk maglumat, takmynan 15,300 gektar diýlip çaklanylýan meýilleşdirilen ekilen meýdandyr.
Türkiýe
Toplanan maglumatlara esaslanyp, ekilen meýdan günortada biraz azalyp biler, şol bir wagtyň özünde Bursa sebitinde durnukly galyp ýa-da biraz artyp biler. Geçen hepde howa çygly boldy we indiki hepde has köp ýagyş ýagmagyna garaşylýar, şonuň üçin ekiş adatdakysyndan biraz giç bolar.
Önümleriň gorlary (esasan konserwirlenen tomat pastasy) galýar we eksport amatsyz walýuta kurslary sebäpli azaldy. Önümçiligiň 2,4 bilen 2,5 million metrik tonna aralygynda bolmagyna garaşylýar.
Jemgyýetçilik bahalary barada maglumat ýok, ýöne şertnamalaýyn bahalar tonnasyna 525 tira (zawoddan getirilýär) töwereginde, ýagny 100 ýewro deňdir. Daýhanlar çykdajylaryň ýokarlanmagy sebäpli bahalaryň ýokarlanmagyny talap edýärler; ýogsam, olar dökün ulanylyşyny azaldyp bilerler, bu bolsa hasyllylyga täsir eder.
Ukraina
Meýdanlar taýýarlanyldy, nahalhanalarda ekmek bellenen tertipde başlandy we aprel aýynyň ahyryna çenli ekmek meýilleşdirilýär. Dökünleriň üpjünçiligi ýeterlik, ýöne bahalar akyla sygmaýan hasaplanýar we energiýanyň bahalary hem ýokarlandy. Çaklama meýdanyň hakyky şertlerine esaslanyp, maý aýynda aşaky derejä gaýtadan seredilip bilner. Öň hatardaky orunlar bir ýyl ozalkysyndan üýtgewsiz galýar.
Demirgazyk ýarymşaryň beýleki ýurtlary
Kaliforniýa
Irki möwsüm ekinleriniň ekilmegi fewral aýynda amatly howa şertlerinde başlandy. Mart aýy adaty temperaturadan ýokary bolup, eýýäm ekilen meýdanlarda ösümlikleriň ösmegine ýardam etdi. Yssy temperatura käbir ekiş işlerinde gysga wagtlyk arakesmelere sebäp boldy, ýöne häzirki wagtda uly meseleleriň bolmagyna garaşylmaýar.
Şu ýyl ýagyş mukdary gyşyň öňki möwsüminde garaşylýandan pes boldy, bu bolsa ştatyň käbir ýerlerinde suwuň bölünip berilmegini azaldar. Bu möwsümde ekilen meýdanlar eýýäm azalandygy sebäpli, suwuň bölünip berilmeginiň azalmagy häzirki kampaniýa üçin hakyky ekilen meýdana täsir etmez.
Bahalar boýunça gepleşikler henizem dowam edýär.
Kanada
2026-njy ýyl üçin başlangyç şertnamalaýyn meýilnamalar 586,000 gysga tonna (takmynan 532,000 metrik tonna). Soňky birnäçe hepdede adaty irki ýaz howasy höküm sürdi, şol sanda ýyly we sowuk döwürleriň çalşyp durmagy, bulutly asman, wagtal-wagtal ýagyş, wagtal-wagtal çygly gar we birnäçe gije donuň peselmegi ýaly. Ekmek işleriniň maý aýynyň başyndan ortalaryna çenli başlanmagy meýilleşdirilýär.
Hytaý
Mart aýynyň ahyryna çenli pomidorlary gaýtadan işlemek üçin ekilen meýdan takmynan 50,670 gektara deňdir. Önümçiligiň 5,92 million metrik tonna diýlip çaklanylýar. Bu aşaklamagyň sebäbi, esasan, daýhanlaryň bazaryň geljegine bolan seresaply garaýşy we ekmek höwesiniň pese gaçmagydyr.
Ýaponiýa
Ekmek işleri mart aýynyň ahyryndan başlap, Tokaý sebitinden tapgyrlaýyn başlanar. Çaklama üýtgewsiz: 400 gektar ekildi, gaýtadan işlemegiň möçberi 24,000 metrik tonna bolmagyna garaşylýar.
Günorta ýarymşar ýurtlary
Argentina
Argentinada 2026-njy ýylda pomidor gaýtadan işlemek kampaniýasy ekilen meýdanyň takmynan 75% -ini ýygnady we hasyl ýygnamagyň 13-nji hepdesine gadam basdy. Ekin meýdanynyň 5120 gektar diýlip çaklanylýar. Adaty hasyl şertlerinde (köp ýyllyk ortaça görkezijilere laýyklykda) umumy önümçiligiň takmynan 425,000 metrik tonna ýetmegine garaşylýar.
Hasyllylyk garaşylýan zatlar güýçli we durnukly bolmagynda galýar, muny "Tomate 2000" maksatnamasy boýunça güýçli netijeler goldaýar, bu bolsa ýakynda ýagan dolularyň täsirini netijeli azaldypdyr. Häzirki hasyl geçen möwsümde 10–15% ýokary bolup, 2025-nji ýyl bilen deňeşdirilende dowamly ösüş görkezýär. Ekinleriň umumy ýagdaýy gowy we miweleriň hili şu güne çenli örän kanagatlanarly.
Bu möwsümde howa şertleri, umuman alanyňda, durnukly boldy: ýyly, gurak, şemally we ýagyş az boldy. Şeýle-de bolsa, ýanwar aýynyň ortalarynda San Huan welaýatynyň Willa Aberastain sebitine güýçli dolu ýagdy we takmynan 400 gektarlyk adatdan daşary uly meýdana täsir etdi, zyýan bolsa ownuk we agyr derejede boldy.
Hasyl ýygnamak dekabryň ortalarynda başlady we yzygiderli dowam edýär. 5-nji we 8-nji hepdeleriň töwereginde tizleşse-de, şondan bäri ol adaty depginde gaýdyp geldi. Hasyl ýygnamak işleri yzygiderli dowam edýär we zawodyň tertibine we galan meýdan şertlerine baglylykda aprel aýynyň ahyrynda tamamlanmagyna garaşylýar.
Milli önümçiligiň uly bölegini emele getirýän “Pomidor 2000” maksatnamasynyň çäginde öňegidişlik birneme öňe gidýär: sazlanan meýdanyň 76% -i ýygnaldy (jemi 2842 gektardan 2160 gektar). Maksatnamanyň umumy önümçiligi takmynan 293 228 metrik tonna, şolardan 229 535 metrik tonna ýygnaldy, takmynan 63 700 metrik tonna galdy.
Ýygnalan meýdanlardan alynýan ortaça hasyl häzirki wagtda gektara 106 metrik tonna diýlip çaklanylýar, bu bolsa şu möwsümde önümçilik görkezijileriniň güýçlidigini tassyklaýar.
"Tomate 2000" maksatnamasynyň milli önümdäki paýy artmagyny dowam etdirýär we häzirki wagtda umumy garaşylýan önümçiligiň takmynan 68–69% -ni düzýär. Bu ösüş, esasan, gözegçilik edilýän ýerlerde hasyllylyk ýokary we has durnukly bolup, milli ortaça derejeden yzygiderli ýokary bolan ajaýyp netijeler bilen şertlendirilýär. Şeýlelik bilen, maksatnama Argentinanyň umumy önümçilik derejesini goldamakda barha möhüm rol oýnaýar.
Maksatnamanyň içinde sebitleýin tapawutlar aýdyň görünýär.
Irki ýetişýän sebit bolan San Huan sebitinde ekinleriň ösüşi ep-esli öňe gidýär: meýdanyň 86% -i ýygnaldy, diňe 14% -i galdy. Ýygnalan hasyl ýokary bolup, gektardan ortaça 111 metrik tonna töweregi hasyl alýar, bu bolsa gowy netijeleri tassyklaýar.
Tersine, Mendoza sebitinde, has giç ýetişýän we sowuk howaly sebitde, meýdanyň 54% -i ýygnaldy, galan 46% -i hasylyň köp bölegini emele getirýär. Has haýal ösüşe garamazdan, ýygnalýan hasyl gektara takmynan 91 metrik tonna deň bolup, has az amatly yssy şertlerde durnukly netije görkezýär.
Awstraliýa
Milli hasyl ýygnamak işleri tas tamamlandy, ýöne ýagyş ýagmagy sebäpli haýallady. Häzirki wagta çenli jemi önümler takmynan 138,000 metrik tonna boldy, umumy önümçiligiň bolsa öňki çaklamalardan pes bolup, takmynan 157,000 metrik tonna ýetmegine garaşylýar. Gaýtadan işlemegiň Pasha baýramyndan gysga wagt soň tamamlanmagyna garaşylýar.
Braziliýa
Häzirki çaklama 15,150 gektardan 1,467,000 metrik tonna hasyl almakdyr.
2025-nji ýylda Rabobank-yň geçiren gözlegine görä, Eýrandaky dartgynlylyk dökün bazaryna, esasanam azot dökünlerine täsir edip biler. Gözlegde global karbamid eksportynyň takmynan 45% -iniň, ammiagyň 25% -iniň, DAP-yň 20% -iniň, MAP-yň 10% -iniň we kükürdiň tas 30% -iniň Pars aýlagy bilen baglanyşykly ýollar arkaly daşalýandygy bellenilýär. Oba hojalyk dizel ýangyjynyň bahalary bir hepdede eýýäm 60% ýokarlandy.
Çili
Mart aýynyň ortalarynda güýçli ýagyş pomidor öndürýän dürli sebitlere täsir etdi, 16-njy martda käbir ýerlerde 24 sagadyň dowamynda 100 mm-den gowrak ýagyş ýagdy. Geçen hepde ähli zawodlar işledi, ýöne öndürijiligi pesdi. Ýagyş zyýanynyň doly bahalandyrylmagy heniz mümkin däl, şonuň üçin çaklama 1,3 million metrik tonna bolmagynda galýar.
Täze Zelandiýa
Ýeke-täk gaýtadan işleýän kompaniýa bolan "Heinz Watties" tarapyndan saklanýan pomidor pastasynyň ýokary gorlary sebäpli pomidory gaýtadan işlemegiň möçberi şu ýyl azaldy. Üns konserwirlenen önümlere gönükdirildi, şonuň üçin fabrika 2025-nji ýyldaky 37,000 metrik tonnadan diňe 15,000 metrik tonnany gaýtadan işlejek.
Günorta Afrika
Tomusky önümçilik zolaklarynda gurak we yssy howa höküm sürýär. Tomusky hasylyň 75 göterimi gelip gowuşdy, ortaça Brix 5,8 boldy. Tomusky gaýtadan işlemek möwsüminiň aprel aýynyň ahyrynda tamamlanmagyna garaşylýar. Wagtynda getirilýän önümler häzirki wagtda Günorta Afrikanyň umumy gaýtadan işlemek möçberiniň 25% -ni düzýär.
Demirgazyk Limpopo welaýatynyň gyşky önümçilik sebitlerinde suw joşmasy barada habar berildi. Transplantasiýa aprel aýynyň ahyryna çenli tamamlanmaly. Gyşky eltip bermek aprel aýyndan sentýabr aýynyň ahyryna çenli meýilleşdirilýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 3-nji apreli